काठमाडौं, जेठ ११ गते आइतबार । जनता समाजवादी पार्टीका नेता मनिष सुमन आक्रामक बोलीका कारण चर्चामा आइरहन्छन् । उनले कालापानी र लिपुलेकको विषयमा मात्र बोल्ने तराईका विषयमा नबोल्ने गरेर पूर्वाग्रही व्यवहार गरेको टिप्पणी गरेका छन् । सुमनसँग एनआरएन रेडियोका लागि ऋषि धमलाले गरेको विशेष कुराकानीः
सरकारले संविधान संशोधन प्रस्ताव संसद्मा दर्ता गराएको छ, तपाईंहरु त्यसको पक्षमा कि विपक्षमा ?
धेरै राम्रो काम गरेको छ । त्यसको विपक्षमा हुने कुरै छैन । तर, यही बेलामा थुप्रै टुंगिइसकेका कुराहरु जस्तै नागरिकता सम्बन्धी संसद्बाटै टुंगिइसकेको छ । राष्ट्रियसभाको बनोटमा कतिपय कुराहरु टुंगिइसकेका छन् । त्यस्तै भाषाका कुरा राष्ट्रिय भाषा मात्रै होइनन्, अन्य मातृ भाषाहरु पनि सरकारी कामकाजमा प्रयोग हुने भन्ने कुरा टुंगिसकेका छन् । अर्थात् मधेसवादी दलले हिजो उठाइआएको संसोधनका कुराहरु पनि जंगिनिसानको संशोधनसँगै प्याकेजमै संशोधन दर्ता भइदिए हुन्थ्यो भन्ने हाम्रो चाहना हो ।
यो त नयाँ नक्साको लागि संविधान संशोधन प्रस्ताव हो नि यसमा तपाईंहरु किन बखेडा निकाल्नुहुन्छ ?
यसलाई बखेडा भन्न कहाँ मिल्छ ?
यस्ता कुराले त तपाईंहरुलाई राष्ट्रियताको बारेमा प्रश्न गर्न थालिसके नि ?
हामीले विरोध गर्यौं भनेर कसले भन्यो ? यसले त मधेसीलाई यहाँ बस्न पनि संकट पर्ने अवस्था आउन सक्छ । तपाईंले कुन आधारमा भन्नुभयो ? हामीमाथि राष्ट्रियताप्रति प्रश्न उठ्यो भनेर । किन भने मधेसमा छौं । हाम्रा अनुहार भारतीय जस्ता देखिएर भारतीय समर्थक भयौं । राष्ट्रियताको सवालमा हामी नेपाली हौं । नेपालको पक्षधर हौं, किन भने लिपुलेक र लिम्पियाधुरामा मधेसी छैनन् । त्यही भएर त्यहाँ जमीन मिचिएको छ । तराईका भूभागहरु जहाँ मधेसीहरु बस्छन्, ती ठाउँहरुमा सीमा मिचिएको छैन ।
सुस्तामा समस्या छैन ? त्यो पनि त मधेस नै हो नि ?
समस्या त छ तर थोरै मात्रै छ । जसरी लिपुलेक, लिम्पियाधुरामा जस्तो ठूलो भूभाग मिचिएको छैन । जहाँ मधेसीहरुको बसोबास छ । ती ठाउँमा धेरै ठूलो भूभाग मिचिएको छैन । लिम्पियाधुरामा त मधेसीहरुको बसोबास छैन । त्यहाँ त ओलीजीका मान्छे मात्रै छन् । त्यसै भएर त्यहाँ समस्या देखिएको छ । मैले त यतिमात्रै भनेको हो । यदि संविधान नै संशोधन हुँदै छ भने किन पटक–पटक गर्ने ? प्याकेजमै गरौं भनेको हो । यो संविधान संशोधनका कुराले हामी हास्यका पात्रा बनेका छौं । तेत्रा विद्धानहरुले बनाएको संविधानमा नक्सा गलत छापिएको रहेछ के यो गम्भीर त्रुटी थिएन ? आज आएर चेत आएको छ ।
कालापानी, लिम्पियाधुरा र लिपुलेक नेपालकै भूभाग हो भन्न त तपाईं तयार हुनुहुन्छ नि होइन ?
किन नमान्नु । हामी पनि नेपाली हौं । तपाईंले यी सबै कुरा भनिरहँदा हामी प्रस्ष्टसँग भन्छौं, ‘जसरी कुटनैतिक दुरुपयोग, कुटनैतिक अज्ञानता नेपाल सरकारले अहिले प्रस्तुत गरिरहेको छ ।’
नेपाल सरकारले कुटनैतिक दुरुपयोग कसरी �