पर्सा । वाणिज्य बैंकहरुले निजी सवारीसाधनमा ऋण लगानी बन्द गरेपछि वीरगन्जस्थित एकीकृत सुरक्षा जाँच चौकीमा ठूलो संख्यामा नयाँ सवारी साधन थन्किएका छन् । चौकीमा बिहीबारसम्म करिब ८ सयको संख्यामा जिप, कार, भ्यान, बस, ट्रक र टिपरका चेसिस थन्किएका हुन् । आईसीपी सञ्चालक इन्टर मोडल यातायात विकास समिति वीरगन्जका प्रमुख कमल ज्ञवालीका अनुसार दुई सातायता यो नाका भई भित्रिने नयाँ सवारी साधनको जाँचपास करिब बन्द छ ।
दैनिकजसो चौकीको यार्डमा नयाँ सवारी साधन थपिने क्रम जारी छ । ‘विगतमा यो नाका भएर भित्रिने ३ देखि ४ सय वटा नयाँ सवारी साधन नियमितजसो चौकीको यार्डमा हुन्थे,’ उनले भने, ‘हाल भने यो संख्या दोब्बर हुन पुगेको छ, दैनिक नयाँ सवारी साधन थपिने क्रम जारी छ ।’ जाँचपास नभएर नयाँ सवारी साधन थपिने मात्रै गरेकाले चौकीको मुख्य यार्ड भरिएर अब चौरमै यस्ता सवारी साधन पार्किङ्ग गरेर राख्न थालिएको ज्ञवाली बताउँछन् । चौकी परिसरमा रहेका सवारी साधनमध्ये बस, ट्रक, टिपरका चेसिस भारतबाट आयातित हुन् भने जिप, कार, भ्यान भारत र तेस्रो मुलुकबाट समेत आयातित छन् ।
हाल चौकी परिसरमा रहेका करिब ८ सय यस्ता सवारीमध्ये ५ सयको संख्यामा टाटाको बस, ट्रक, टिपरका चेसिस रहेको ज्ञवालीले जानकारी दिए । यस बाहेक अशोक लेल्याण्डको पनि चेसिस छन् । हुन्डाइ, टोयोटा, निशान आदि ब्राण्डका जिप, कार, भ्यान पनि छन् । वीरगन्ज भन्सार कार्यालयका प्रमुख भन्सार अधिकृत हरिहर पौडेलका अनुसार, एकीकृत सुरक्षा जाँच चौकीमा मात्र नभई भारततर्फ पनि नेपाली आयातकर्ताले ल्याएको करिब १ हजारको संख्यामा यस्ता सवारी साधन अड्किएका छन् । काठमाडौंका सोरुममा राख्दा महँगो भाडा तिर्नुपर्न भएकाले अधिकांश आयातकर्ताले बुक भएको गाडीको रकम पाएपछि मात्रै सवारीसाधन काठमाडौं लैजाने गरेका छन् ।
‘अधिकांश आयातकर्ताले आफूले सवारी साधन सिधै नेपाल भित्र्याएर भन्सार यार्डमा राख्दा शुल्क लाग्ने भएकाले पहिले सीमावर्ती भारतीय सहर रक्सौल र त्यसको आसपासका गाउँमा गोदाम गरी राख्ने गरेका छन्, नेपालमा ग्राहकले नगद भुक्तान गरिसकेपछि मात्र आयातकर्ता कम्पनीले त्यस्ता सवारी साधन जाँचपास गराई लग्छन्,’ पौडलले भने, ‘विगतमा कहिल्यै यसरी सवारी साधनको आयात नरोकिएकोमा हाल बैंकहरुले अटो तथा हायर पर्चेजका लागि ऋण दिन बन्द गरेकाले आयातकर्ताले नगद पाएनन् र सवारी साधन जाँचपास हुनै बन्द भएको हो ।’ केही महिनादेखि नै बैंकहरुमा तरलताको चरम अभाव भएपछि सवारीसाधनमा ऋण दिन छाडेका छन् ।
नेपालमा सवारी साधन खरिद गर्ने कुल ग्राहकमध्ये २० प्रतिशतले मात्र डाउन पेमेन्ट र बाँकी ८० प्रतिशतले बैंक लोन मार्फत सवारी साधन खरिद गर्ने गरेकोमा हाल आएर बैंकले नै लोन नदिएपछि नयाँ सवारी साधन बिक्री नै घट्नु स्वाभाविक रहेको पौडेल बताउँछन् ।
नयाँ सवारी साधन जाँचपास नहुँदा त्यसको असर वीरगन्ज भन्सारले संकलन गर्ने राजश्वमा पनि प्रत्यक्ष रुपमा पर्ने पौडेल बताउँछन् । ‘चैत महिनामा वीरगन्ज भन्सारले लक्ष्यको ९२ प्रतिशत मात्र राजश्व संकलन गर्न सक्यो,’ उनले भने, ‘यो सवारी साधन जाँचपास नहुँदाकै असर हो, वीरगन्ज भन्सारले संकलन गर्ने कुल राजश्वमा करिब ३० प्रतिशत योगदान नयाँ सवारी साधनको जाँचपासबाट संकलन हुने राजश्वकै हुने गर्छ ।’
