- सिरहा ,असोज ३ गते सनिवार ।।
- जनप्रभाब – सम्बादाता
कोरोना भाईरस संक्रमणलाई रोक्न नेपालमा चैत ११ देखि लकडाउन सुरु भयो । ‘घरमै बसौं, सुरक्षित रहौं’, ‘साबुन पानीले हात धुऔं, मास्क लगाउ’ जस्ता नाराहरु खुबै व्यापक भयो ।लकडाउनका दौरान सडकहरु सुनसान देखिए ।
घरमै बालबालिकादेखि जेष्ठ नागरिकसम्म कैद भए । नेपालसँगको सिमाहरु सिल गरियो । तरपनि कोरोना भाईरसको संक्रमण देशमा फैलिन थाल्यो । क्वारेनटाईनबाट फैलिदै गएर व्यवास्थापनमा चुकेसँगै समुदाय स्तरमा कोरोनाको फैलावट बढ्यो ।कोरोना संक्रमण रोक्ने जिल्लामा रहेको डिसिसिएमसी ( DCCMC ) को कमजोरीले गर्दा पछिल्लो समय सिरहा जिल्ला देशमा फेरी चर्चाको विन्दुमा पुगेको छ ।
सुरक्षाकर्मी र कारागार प्रशासनको प्रत्यक्ष निगरानीमा जेलभित्र राखिएका कैदीबन्दीमा कोरोना संक्रमणको ह्वातै वढेको छ ।जिल्ला कारागार सिरहामा २ जना आश्रितसँगै ५ सय ९९ जना कैदीबन्दी रहेका छन् । तीमध्ये ५ सय ७ जना कैदीबन्दीमा कोरोना संक्रमित पुष्टि भएको छ ।कोरोना पुष्टि भएसँगै चारैतिरको ठूलो पर्खालको घेराभित्र बस्दै आएका र आफूलाई सुरक्षित महसुस गर्ने कैदीबन्दी यतिखेर सवैभन्दा वढी त्रासमा छन् ।कारागारमा अहिले १८ महिला, २ आश्रित बालबालिका र ४ सय ८७ पुरुषमा कोरोना संक्रमण देखिएको जेलर बबिता महतोले बताएकी छिन् ।
ठूला पर्खालभित्र कसरी फैलियो कोरोना‘घरमै बसौं र सुरक्षित रहौं’ भनिएपनि ठूला पर्खाभित्र बस्ने कैदीबन्दी कसरी कोरोना संक्रमित भए भनेर चर्चाको विषय बनेको छ । गत साउन २६ मा सिरहा कारागारमा रहेका कुनैपनि कैदीबन्दीमा कोरोना संक्रमण देखिएका थिएन् ।१५० जनाको क्षमता रहेको जिल्ला कारागार सिरहामा कैदीबन्दी थपिदै थियो । त्यही क्रममा साउन २६ मा जिल्ला प्रहरी कार्यालय सिरहाले थुनामा रहेका ५ जना जिल्ला अदालत सिरहाको आदेशपछि पुर्पक्षको क्रममा कारागार पुर्याएको थियो । थुनुवा पाँच जनाको पिसिआर जाँचको लागि स्वाब संकलन गरिएपनि रिपोर्ट आएको थिएन ।
उनीहरुलाई पहिले देखि रहेका कैदीवन्दीहरुसँग अलग गरी जेलभित्रै रहेका क्वारेन्टाईनमा राखिएको थियो । क्वारेन्टाईनमा राखिएका ५ जनामध्ये ४ जनाको पिसिआर रिर्पोट पोजेटिभ आएको जेलर महतोले बताईन् ।उनीहरुको कोरोनो पोजेटिभ आएसँगै डिसिसिएमसीले जिलभित्रका अरु कैदीबन्दीको स्वाब संकलन गर्न निर्णयमा पुग्यो । सुरुमा जेलभित्र रहँदै आएका ३० जना कैदीबन्दीको कोरोना परीक्षण गर्न स्वाब संकलन गरिएको थियो । त्यसमध्ये ३ जनामा कोरोना पोजेटिभ देखिएको थियो । यसले जेलभित्र कोरोना संक्रमण वढेको अनुमान गरि सवै कैदीबन्दीलाई कोरोना परीक्षण गर्न स्वाब संकलन कार्य तिव्र भयो । भदौं २१ मा ८० जनाको स्वाब संकलन गरी परीक्षण गर्दा ५९ जनामा पोजेटिभ देखिएको थियो ।त्यसपछि २० महिला र २ आश्रित बालबालिकाको समेत परीक्षण गर्दा १९ जना महिला र २ आश्रित बालबालिकामा समेत कोरोना संक्रमणको रिपोर्ट पोजेटिभ भदौं २४ मा देखियो ।भदौं २५ र २६ मा जेलभित्र रहेका सवैको स्वाब संकलन गरिएको थियो ।
त्यसमध्ये गत मंलवार १४८ जना र वुधवार २५९ जनामा कोरोना संक्रमण भएको पुष्टि भएको छ । प्रादेशिक प्रयोगशाला जनकपुरधाममा गरिएको परीक्षणमा उनीहरुको कोरोना पुष्टिको रिर्पोट आएको जिल्ला स्वास्थ्य प्रमुख कृष्णदेव यादवले बताए । योसँगै जिल्ला कारागारमा रहेका ५९९ जनामध्ये ५०७ जना कैदीबन्दीमा कोरोना संक्रमण पुष्टि भएको प्रमुख यादवले बताए । यता ७ जना कैदीबन्दी कोरोना संक्रमणमुक्त भएका छन् ।जिल्ला कारागारको सुरक्षामा खटिएका सुरक्षाकर्मी र कर्मचारीमा कोरोना संक्रमण नदेखिएको प्रमुख महतोले बताईन् ।कारागारमा थपिएका ४ जना संक्रमित कैदीबन्दीवाटै संक्रमण फैलिएको अनुमान गरेको छ । तर यसवारेमा थप अनुसंधान हुन सकेको छैन् ।यता कारागारमा कैदीबन्दीमध्ये केहीमा मधुमेह, रक्तचाप, दम, मुटु रोग जस्ता समस्या रहेको र उनीहरु औषधि खाइरहेको कारागार प्रमुख महतोले बताईन् । दीर्घ रोगीहरु कारागार प्रशासनले अलगै व्यवस्था गर्न नसकेको भन्दै प्रमुख महतोले चिकित्सक आवश्यकता अनुसार आउने गरेको र नर्सहरुको पालैपालो डिउटी रहेको बताईन् ।प्रदेश २ सरकारले कोरोना विरुद्धको लडाइँका सर्तकता अपनाउन गत आर्थिक वर्षमा २० लाख रुपैयाँ दिएको थियो । कारागार प्रशासनले औषधी, स्यानिटाइजर, मास्क, ग्लोभ्स, साबुन, पीपीई जस्ता सामग्री खरिद गरी खर्च गरेको प्रमुख महतोले बताईन् ।
तर अहिले जोखिम वढेसँगै कारागारमा कैदीबन्दीहरुलाई व्यवस्थापन गर्न कठिनाई भैरहेको उनले थपिन् ।५९९ जनामध्ये ५०७ जनामा संक्रमण भएपछि अरु कैदीबन्दीलाई त्रसित बनाएको छ । कारागारभित्र ठूला पर्खालभित्र घेरिएर बस्नुपर्ने बाध्यता रहेकोले आफूहरुलाई अझैं धेरै जोखिम भएको कैदीबन्दीले बताएका छन् । यता कारागारभित्र कैदीबन्दी आईसोलेसनमा बसेपछि पहिले देखि दिदै आएको खानामा आईसोलेसनको मापदण्ड अनुसार व्यवस्थापन गर्नुपर्छ । तर पूरानै रासन सुविधा अनुसार संक्रमित कैदीबन्दीलाई खानाको व्यवस्थापन भैरहेको प्रमुख महतोले बताईन् ।
