प्रकाशित मिति -२०७७ बैशाख ५ गते !
काठमाडौं – कोरोना भाइरस संक्रमण रोकथाम र उपचारका लागि ‘लकडाउन’ कार्यान्वयनमा छ । कोरोना फैलिन नदिन लकडाउन मुख्य हतियार भएपनि कोरोना भाइरस संक्रमितको पहिचान र उपचारका लागि स्वास्थ्य सामग्री अर्काे मुख्य हतियार हो ।स्वास्थ्य सामग्री खरिदमा सरकारीस्तरबाट भएका प्रयास विवादमा परेका छन् । सरकारले रातारात सार्वजनिक खरिद कानून विपरीत ओम्नी बिजनेश कर्पोरेसन इन्टरनेसनलसँग स्वास्थ्य सामग्री किन्ने सम्झौता गरेपछि विवाद भयो ।बजार मूल्यभन्दा महंगो र गुणस्तरहीन स्वास्थ्य सामग्री आएको भन्दै विवाद भएपछि सरकारले ओम्नीसँगको सम्झौता रद्द ग¥यो । ओम्नीले पहिलो चरणको स्वास्थ्य सामग्री आयात गरेपछि सम्झौता रद्द भएको थियो ।
कोरोना महामारीको बेला सरकारले कमिसनको लोभ देखाएको भन्दै जनस्तरमा चर्काे आलोचना भयो । आलोचना मत्थर गर्न र तत्काल स्वास्थ्य सामग्री आपूर्ति गर्न सरकारले चैत १६ गते सेनालाई खरिदको जिम्मा दिने निर्णय गरेको थियो । सेनालाई जिम्मा दिएको २ हप्ताभन्दा बढी समय भइसक्दा समेत स्वास्थ्य सामग्री खरिद हुन सकेको छैन ।स्वास्थ्य मन्त्रालय र अन्य सरकारले निकायले गर्नुपर्ने खरिदको काम राष्ट्रिय सुरक्षाको जिम्मेवारी बोकेको सेनालाई दिनु उपयुक्त नहुने बहस उतिबेलै चलेको हो ।
तर अहिले भित्रभित्रै अर्कै चलाखी देखिएको स्रोतले जनाएको छ । सेनालाई स्वास्थ्य सामग्री खरिदका विभिन्न प्रक्रियामा अल्झाएर निजी कम्पनीले स्वास्थ्य सामग्री आयात गर्न थालेका छन् । विदेशबाट निजी कम्पनीले स्वास्थ्य सामग्री नेपाल भित्र्याउने र निजी कम्पनीबाट सरकारले नेपालमै स्वास्थ्य सामग्री खरिद गर्ने खेल भइरहेको पाइएको छ ।
निजी कम्पनीले सामान ल्याए, सेना अलमलमा
स्वास्थ्य सामग्री खरिदका लागि सेना अलमलमा रहेका बेला शुक्रबार बिहान विभिन्न निजी कम्पनीले स्वास्थ्य सामग्री काठमाडौंस्थित त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा झारेका छन् । चीनको ग्वाङ्झाओबाट सामान लिएर नेपाल एयरलाइन्सका दुवै जहाज काठमाडौं पुगेका छन् । निजी क्षेत्रले नेपाल एयरलाइन्सका २ वटा जहाज भाडामा लिएर स्वास्थ्य सामग्री काठमाडौं ल्याएका छन् ।
नेपाली सेनाले जीटुजी प्रक्रियाबाट स्वास्थ्य सामग्री खरिद गर्ने निर्देशन पाएपछि विभिन्न देशका राजदूतावासलाई पत्राचार गरेको थियो । सेनाले चीन, भारत, दक्षिण कोरिया, इजरायल र सिंगापुरलाई स्वास्थ्य उपकरण र औषधि खरिद गर्न प्रस्ताव पठाएपछि भारत र चीनले सामग्री आपूर्तिमा रुचि देखाएका छन् । सरकारी स्वामित्वका औषधि कम्पनीबाट सामग्री खरिद गर्ने निर्णय भएपनि नेपाली सेना खरिद गर्ने सामग्री र औषधिको सूची तथा बजेट व्यवस्थापनमा अल्झिएको छ भने निजी कम्पनीले त्यसअघि नै सामग्री नेपाल भित्र्याइरहेका छन् ।
भित्रभित्रै अर्कै खेल !
नेपाली सेनाका प्रवक्ता विज्ञानदेव पाण्डेले सरकारी निर्णय अनुसार यथाशीघ्र स्वास्थ्य सामग्री खरिद गर्ने जनाएका थिए । तर सेनाको खरिद प्रक्रियामा ढिलाइ हुँदै गएको छ ।‘स्वास्थ्य सामग्री खरिदमा सेनालाई पनि विवादमा ल्याउने खेल देखिँदैछ । खरिदमा ढिलाइ भए सेनालाई देखाएर आफू उम्किने र भित्रभित्रै निजी कम्पनीसँग कमिसनको साँठगाँठ गरेर नेपालबाटै सामान खरिद गर्ने रणनीतिमा स्वास्थ्य मन्त्रालय देखिन्छ,’ रक्षा मन्त्रालयको उच्च स्रोतले भन्यो, ‘सेनाको काँधमा बन्दुक राखेर कमिसन पड्काउने खेल भइरहेको छ ।’
स्वास्थ्य मन्त्रालयको खरिद प्रक्रिया विवादमा आएपछि सरकारले सेनालाई खरिदको जिम्मा दिएको थियो । कोरोना भाइरससँग लड्नुपर्ने बेला सरकारी निकायले नै आपसमा लडाइँ गरिरहेका स्रोतको दाबी छ । स्रोतका अनुसार महामारीको बेला आर्थिक लाभ लिन खोज्नेहरू निरन्तर सरकारी संयन्त्रको सम्पर्कमा रहेर सेनाको खरिद प्रक्रियामा ढिलाइ गर्न खोजिरहेका छन् ।
